Nieuws

Waarom de tabaksindustrie aansprakelijk moet worden voor haar afval

De tabakslobby haalt haar oude trukendoos weer boven. Nu COP11 van het WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (FCTC) nadert, trekt de industrie haar zwaarste geschut uit de kast. Geconfronteerd met strengere regelgeving, waarschuwt ze voor “extreme maatregelen”, “economische schade” en een explosie van illegale handel. Haar laatste claim: dat een filterverbod de rookvrije doelstellingen zou ondermijnen en de zwarte markt zou aanwakkeren. In werkelijkheid is het omgekeerde waar: een filterverbod én producentenaansprakelijkheid zijn precies wat nodig is om zowel de volksgezondheid als het milieu te beschermen.

In 2018 kostte longkanker alleen al bijna 700 miljoen euro aan onze sociale zekerheid. Als onze beleidsmakers echte besparingen willen realiseren, dan is het aanpakken van tabaksgebruik een bijzonder doeltreffende strategie, op alle vlakken. Maar dan moeten onze beleidsmakers wel waakzaam blijven voor desinformatie en de industrie volledig uit het politieke besluitvormingsproces weren. Dat er momenteel stemmen opgaan voor een verlaging van de accijnzen op tabak, terwijl de volksgezondheid net nood heeft aan accijnsverhogingen, is verontrustend. 

De Belgische ministerraad keurde op vrijdag 12 september het ontwerp van de wetswijziging goed waardoor horecaterrassen rookvrij worden. Vanaf 1 januari 2027 zullen alle horecaterrassen in België wettelijk rookvrij zijn. Een logische stap, vindt de Alliantie. Waarom dan wel? Dat licht ze voor u toe in een opiniestuk. 

Vorig jaar was bijzonder voor de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving en haar project ‘Generatie Rookvrij’. Dankzij de inzet van onze partnerorganisaties behaalden we prachtige successen met het politieke werk én met de brede maatschappelijke beweging ‘Generatie Rookvrij’. In het jaarverslag 2023 belichten we de belangrijkste acties en resultaten.

Alliantie voor een Rookvrije Samenleving feliciteert het kabinet Vandenbroucke en zijn administratie.

De Belgische autoriteiten gaan wegwerp-e-sigaretten met en zonder nicotine uit de handel halen. Het verbod zal per 1 januari 2025 ingaan. Om een verdere toename van nicotineverslaving onder jongeren te voorkomen, verwelkomt de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving dit verbod dat België als eerste EU land zal invoeren. 
 

De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving pleit voor bijkomende maatregelen om de realisatie van een rookvrije generatie tegen 2040 veilig te stellen. Want ieder kind verdient een rookvrije toekomst. Op het beleidsdebat dat de Alliantie op 14 maart organiseerde voor beleidsmakers, academici en stakeholders, bleek dat er hiervoor een breed draagvlak is bij de beleidsmakers maar dat een visie op hoe deze maatregelen duurzaam gefinancierd kunnen worden volledig ontbreekt.

Zeven leden van de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving brachten samen een nota uit met hun visie over de e-sigaret. Welke bijkomende maatregelen zijn er nodig om e-sigaretten minder aantrekkelijk te maken voor niet-rokers, tieners en jongeren? Is er een rol weggelegd voor de e-sigaret als rookstopmiddel? U leest het meerderheidsstandpunt van de Alliantie op deze en 8 andere veelgestelde vragen over de e-sigaret in deze nota.

Aansluitend op de interfederale strategie voor een rookvrije generatie die in december vorig jaar werd voorgelegd, lichtte de minister van Volksgezondheid afgelopen dinsdag de 10 maatregelen toe die door de ministerraad werden goedgekeurd. Dit pakket maatregelen in het kader van een rookvrije generatie, betekent een belangrijke stap vooruit in de strijd tegen tabaksgebruik in ons land. Alle federale, regionale en gemeenschapsministers engageerden zich eind 2022 via een interfederale strategie om werk te maken van een eerste rookvrije generatie. De wens van Alliantie voor een Rookvrije Samenleving was dat dit plan zou worden omgezet in concrete, doeltreffende maatregelen. Deze maatregelen zijn alvast veel stappen in de goede richting.

Het is de hoogste tijd om in de strijd tegen tabak een versnelling hoger te schakelen, want roken is en blijft een gigantisch probleem voor de volksgezondheid. De ‘Interfederale Strategie 2022-2028 voor een rookvrije generatie’ is daarbij een belangrijke leidraad. In het kader van de verkiezingen van 2024 zoomt de Alliantie in op een aantal maatregelen uit de Interfederale Strategie voor een rookvrije generatie, die absolute prioriteit vereisen als we de ambitie van een rookvrije generatie tegen 2040 willen waarmaken.

Het jaar 2022 was bijzonder voor de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving. De Belgische overheden publiceerden gezamenlijk de Interfederale strategie 2022-2028 voor een rookvrije generatie! Daarnaast behaalden we dankzij onze vele partners weer geweldige resultaten. Samen blikken we in het jaarverslag 2022 terug op onze successen.

De Interministeriële Conferentie Volksgezondheid, onder leiding van minister Frank Vandenbroucke, maakte zopas het nieuwe plan in de strijd tegen tabak bekend. Alle federale, regionale en gemeenschapsministers engageren zich gezamenlijk om tot een rookvrije generatie te komen en lanceren daartoe dit gedetailleerde plan.  De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving verwelkomt dit samenhangend pakket van maatregelen dat een belangrijks stap vooruit betekent in de strijd tegen tabak, maar ze betreurt ook de traagheid van sommige processen en het ontbreken van een aantal essentiële schakels in het geheel. Heel wat maatregelen zullen pas tijdens de volgende legislatuur gerealiseerd worden en voor een aantal ‘must haves’, zoals fors hogere accijnzen of een waterdichte financiering voor de ingeplande acties, zullen nog bijkomende onderhandelingen gevoerd moeten worden. 

De voorbije twee jaar waren bijzonder voor de Alliantie voor een Rookvrije Samenleving en het project ‘Generatie Rookvrij’. Corona bracht onzekerheden en uitdagingen met zich mee en we moesten geplande activiteiten in allerijl aanpassen. Toch behaalden we dankzij de inzet van de partnerorganisaties prachtige resultaten met het politiek werk én met de maatschappelijke beweging ‘Generatie Rookvrij’. Samen blikken we in dit jaarverslag terug op twee succesvolle jaren, ondanks de Covid-pandemie.

De Interministeriële Conferentie Volksgezondheid onder voorzitterschap van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke gaf zopas het startschot voor een nieuw tijdperk in de strijd tegen roken. Alle federale, regionale en gemeenschapsministers engageren zich gezamenlijk om tot een rookvrije generatie te komen en lanceren daartoe een strategie voor een rookvrije generatie. De Alliantie voor een Rookvrije Samenleving ziet in het nieuwe antitabaksplan een veelbelovend samenhangend pakket van maatregelen dat de tabaksepidemie eindelijk een halt toe kan roepen. Maar we zijn er nog niet. Het komt er nu op aan het plan in concrete, doeltreffende maatregelen te vertalen zoals jaarlijkse prijsverhogingen van minimaal 10% en meer middelen voor rookstophulp en grootschalige rookstopcampagnes.